Makaleler » Matbaa » Matbaa Terimleri Neler?

Matbaa Terimleri Neler?

Teknolojinin gelişmesiyle yeniliklere ayak uydurmaya çalışan matbaacılık, günümüzde de değerini koruyan bir sektördür. Her alanda olduğu gibi matbaacılıkta değişen dünya düzenine göre revize olmayı başarıyor. Her geçen gün yeni ürünler ve dolayısıyla yeni terimlerle talebi karşılamaya çalışıyor.

Matbaa terimleri işin içinde olmayanlar için karışık ve anlaması zor kelimelerdir. Oysa her bir terimin ifade ettiği kendine özel bir işlem vardır. Peki, sektörün kendi dilini oluşturan bu matbaa terimleri neler? En sık kullanılan matbaa terimlerini ve ne anlama geldiklerini sizin için derledik.

Matbaa

Matbaa terimlerine geçmeden önce matbaanın ne olduğunu açıklayalım. Çeşitli baskı teknikleri ve çeşitli materyaller kullanarak baskı çalışmalarının yapıldığı işletmelere denir. Basım evi olarak da bilinen matbaada baskılar isteğe göre özelleştirilir ve çoğaltılır.

Kağıt

Kağıt, en temel matbaa terimidir. Üzerine baskı yapılan bir materyaldir. Ham maddesi selüloz olup baskı kalitesini etkileyen bir üründür.

Mürekkep

Baskının kağıt üzerine aktarılabilmesi için kullanılan bir malzemedir. Farklı renkleri bulunan mürekkepler inceltici, pigment ve çözücülerden oluşur.

Dizgi-Grafik-Tashih

Baskı için hazırlanan taslağın bilgisayar ortamında planlanması ve çıktı olarak alınması işlemlerinin bütünüdür. Yazıların, dilbilgisi ve imla kurallarına uygun olup olmadığı, hedef kitlenin özelliklerine hitap edip etmediği analiz edilir. Daha sonra da türüne uygun tipografi ile yeniden düzenlenir. Tüm bu işlemlere dizgi denir. Dizgi aşamasının ardından başlıklar, spotlar, metinler gibi yazılı unsurlarla beraber görsel unsurlar da belli ilkelerle düzenlenir.

Bu işlem ise grafik tasarım olarak adlandırılır. Tasarımı bitmiş sayfaların kağıda aktarılmasıyla oluşacak dizgi hatalarını ve görsel kusurları düzeltme aşamasına ise tashih denir. Tashih aşaması da tamamlanan işler genellikle müşteriler tarafından kontrol edilir ve varsa hatalar kalemle işaretlenir. Sorunlu kısımlar bilgisayarda yeniden düzeltilir.

Tire

Baskıda kullanılan her bir rengin ayrı ayrı basılması için yapılan işlemdir.

Baskı

Bir malzeme üzerine yapılan imaj transferine baskı denir. Kalıp, klişe, film ve kağıt gibi malzemelere yapılır.

Baskı çeşitleri şu şekildedir;

  • Ofset baskı
  • Flekso Baskı
  • Tipo Baskı
  • Tifdurk Baskı
  • Serigrafi Baskı
  • Dijital Baskı

Baskılar kullanılan malzeme ve tekniğe göre farklı şekillerde adlandırılır.

Ofset Baskı

Matbaa terimleri neler? Sorusuna verilmesi gereken ilk cevaplardan biri ofset baskıdır. Kauçuk ile yapılır. Dergi, broşür ve kitap baskılarında kullanılan özel bir teknolojidir.

Flekso Baskı

Kauçuk ya da plastik kalıplarla yapılır. Bu kalıplar rotatif baskı makinalarında yükseltilir. Baskı bobin kağıt ya da plastik folyeler üzerine yapılır. Etiket, ambalaj ve gazete baskılarında bu teknik kullanılır.

Tipo Baskı

Uzun ve zahmetli bir tekniktir. Metal harfler kullanılır. Harfler tek tek sayfa oluşturacak şekilde düzenlenir.

Tifdruk Baskı

Çukur baskı olarak da bilinen teknik en gelişmiş endüstriyel baskı türüdür. Ambalaj, tekstil ve dergi yayıncılığında kullanılır. Sonsuz baskı özelliği vardır. Bu yüzden makas payı vs sorunlar olmaz. Silindirin tüm yüzeyi baskı yapabilir şekilde tasarlanmıştır.

Serigrafi Baskı

İpek bir kalıp kullanılarak yapılan tekniktir. Kalıptan geçirilen boya ile seri baskı yapılır.

Dijital Baskı

Bilgisayar ortamında hazırlanan dosyaların lazer teknolojisiyle doğrudan kağıt üzerine aktarılması tekniğidir.

Tampon Baskı

Rakle yardımıyla klişe üzerine verilen boya sıyrılırken dış kısımlar kalır. Yağ ve silikon karışımıyla elde edilen tampon bu dış kısımda kalan boyayı alır ve basılması istenilen yere bırakır. Boyayı kolayca kabul eden bu tampon sayesinde kusursuz bir baskı yapılır.

Laminasyon

Vernik, lak ve selefon malzemeleriyle yapılan bir işlemdir. Basımı yapılan materyalin çevresel olumsuzluklardan etkilenmesini engellemek için yapılan bir çeşit kaplamadır.

Cilt

Basılan kağıtların bir araya getirilmesine denir. Ciltlenen sayfalar tercihe göre kapaklı ya da kapaksız olur.

Spiral Cilt

Ciltlenmiş ya da yaprak halinde harmanlanmış baskının herhangi bir yerinden delinip, başından sonuna kadar tel yardımıyla birleştirilme işlemidir.

Kırım Katlama

Çoğunlukla broşürlerde kullanılır. 2 ve 3 kırımlı olacak şekilde farklı farklı uygulanabilir.

Ezme

Kitaplara kapak takılmadan önce yapılan işlemdir. Formlar arasındaki havanın alınması esasına dayanır. Ürünün sırt kalınlığının sabitlenmesi için gerekli bir işlemdir.

Fersude

Hazırlık aşamasında oluşan ve başka bir iş için kullanılması mümkün olmayan kağıtlara verilen isimdir.

Gofre

Bir görüntünün kağıt üzerinde kabartılması işlemine denir. Metal levha üzerine yapılan aktarmada tipo baskı makinaları kullanılır.

Klişe

Resimlerin ve harflerin basılması için hazırlanan kalıplardır. Genellikle Varak, Gofre, Soğuk Baskı işlemlerinde kullanılır.

Sıcak Baskı

Menülere, ajandalara, kot etiketlerine, deri üzerine ve serigrafi baskı uygulaması yapılamayan pürüzlü yüzeylere klişe yapmak için kullanılır. Ürünün kimyasal yapısını değiştiren ve pres uygulanarak yapılan özel bir tekniktir.

Soğuk Baskı

Folyo ya da boya kullanılmadan doğrudan klişe kullanılarak yapılan baskı çeşididir. Gömülmüş veya kabartılmış şekildedir. İşlem sırasında çift taraflı erkek ve dişi klişe kullanılır.

Kuşe Kağıt

Kalitesi yükseltilmiş bir kağıt şeklidir. Yüzeyi dolgu maddesiyle kaplanıp perdahlanmıştır. İki yüzeyi de parlaktır. Fakat mat olan çeşitleri de mevcuttur. Gram olarak 90 ila 350 arasında değişiklik gösterir.

Perforaj

Üretim sonrası kullanımlar için yapılan işlemdir. Çek-kopar prensibine dayanır. Genellikle katlama ya da yırtma şeklinde olur. Ürün üzerinde sıralı delikler açılır. Bu delikler sayesinde sayfanın formu bozulmadan koparıp alınması sağlanır.

Sticker

Kendinden yapışkanlı kağıtlardır. Çok farklı çeşitleri ve renkleri mevcuttur.

Piyasada bulunan sticker çeşitlerini şu şekilde sıralamak mümkündür;

  • Kuşe sticker
  • Şeffaf Sticker
  • 1.Hamur sticker
  • Kromolüx sticker
  • Opak sticker

Bu stickerler özellikleri, boyut ve renkleri dikkate alınarak değişik amaçlar için üretilmiştir.

Mizantren

Kalıbın her kısmının aynı kalitede baskı yapabilmesi için yapılan işlemdir. Resim ya da yazı basımı sırasında kalıp bazı yerleri kuvvetli bazı yerleri ise hafif basar. Bu kusuru düzeltmek için yapılan işleme mizantren denir.

Espas

Yan yana gelen kelimeler arasına verilen ara boşluktur. Bu mesafe genellikle kullanılan harflerin boyutundan daha kısadır.

 

Yorumlar
Yorum / Soru ekleyebilmek için üye olmanız gerekmektedir.
Sepetinizde ürün bulunmamaktadır